BORATYNKI

Co to za moneta ???
Moneta na zdjęciu to szeląg litewski Jana Kazimierza - tzw. BORATYNKA.

Kiedy w 1656 roku, po wielu latach wyniszczających wojen sejm nie znalazł sposobu na wydźwignięcie kraju z głębokiego kryzysu finansowego, rozwiązanie zaproponował Tytus Liwiusz Boratini - zarządca mennicy krakowskiej. Zaproponował on wybicie drobnej monety miedzianej, by nią popłacić długi państwa i zaległy żołd. Sejm przyjął jego projekt i zlecił wybicie po 1 milionie złotych dla Korony i Litwy. Kurs szeląga ustalono na 3 grosze, na złotego przypadało 30 groszy - zezwolenie dotyczyło więc 180 mln sztuk monet!

Szelągi bito przez kilka lat, łącznie zezwolenia dotyczyły około 900 milionów sztuk. Doliczając około 20% szelągów fałszywych (a fałszował je każdy kto tylko mógł, wykorzystując m innymi blachę z dachów zrujnowanych budowli) w obiegu było ponad MILIARD boratynek w niezliczonych odmianach. Dziś, niewielkim nakładem można zbudować bardzo ciekawy zbiór.

Zainteresowanym polecam:

SKRÓCONY KATALOG BORATYNEK

Orientacyjne ceny w złotówkach dotyczą monet w III stanie zachowania. Monety w gorszym stanie - szczególnie z nieczytelnymi rocznikami, herbami kosztują nie więcej niż 1 zł za sztukę. Za monety w stanach lepszych trzeba zapłacić wielokrotności poniższych cen. Istnieją liczne odmiany napisów i znaków przestankowych - patrz praca W.Niemirycza.

UWAGA !!! CENY

W Przeglądzie Numizmatycznym z roku 1998 w numerze 3 opublikowano pierwszą cześć Katalogu-cennika polskich monet miedzianych 1333 - 1841. Ceny boratynek, które można było znaleźć na tej stronie, w dużej mierze opierały się na tej publikacji. I bardzo niedobrze, że tak zrobiłem. Po sprawdzeniu w podstawowej literaturze (Kopicki, Tyszkiewicz) musiałem zmienić część wycen. Dziękuję bardzo Panu A.Machnikowi za zwrócenie uwagi na błędne wyceny.

KORONA

Awers .... Popiersie w wieńcu, poniżej TLB
Rewers ... orzeł, poniżej herb ślepowron

1659 ................................ 5,00 zł
1660 ................................ 5,00 zł
1660 (bez TLB)...................... 30,00 zł
1661 ................................ 5,00 zł
1662 .............................. 150,00 zł w Kopickim R7, w PN 5 zł !!!
1663 ................................ 5,00 zł
1663 (orzeł z długim ogonem) ........ 5,00 zł
1664 ................................ 5,00 zł
1665 ................................ 5,00 zł
1666 ............................... 25,00 zł w Kopickim R3
1667 ............................... 40,00 zł w Kopickim R4
1668 .............................. 150,00 zł w Kopickim R7, w PN 10 zł !!!

LITWA

Awers ... Popiersie w wieńcu, poniżej monogram TLB, GFH, GHZ lub TZH
Rewers .. pogoń, poniżej herb (kilka odmian)

1660 (TLB / ślepowron)............... 3,00 zł
1661 (TLB / ślepowron)............... 3,00 zł
1661 (TLB / bez herbu)............... 5,00 zł
1661 (TLB / monogram z liter HKPL). 150,00 zł w Kopickim R7, w PN 4 zł !!!
1663 (GFH / snopek i Wieniawa)...... 10,00 zł
1664 (TLB / monogram z liter HKPL)... 5,00 zł
1665 (TLB / ślepowron).............. 75,00 zł w Kopickim R5, w PN 5 zł !!!
1665 (TLB / monogram z liter HKPL)... 3,00 zł
1665 (GFH / głowa jelenia)........... 8,00 zł
1665 (GZH / głowa jelenia).......... 75,00 zł w Kopickim R5, w PN nie podano
1665 (GFH / snopek i Wieniawa)..... 100,00 zł w Kopickim R6, w PN 10 zł !!!
1666 (TLB / ślepowron)............. 100,00 zł w Kopickim R7, w PN 4 zł !!!
1666 (TLB / monogram z liter HKPL)... 3,00 zł
1666 (GFH / monogram z liter HKPL).. 15,00 zł
1666 (GFH / głowa jelenia)........... 5,00 zł
1666 (GFH / snopek i Wieniawa)..... 100,00 zł w Kopickim R7, w PN 10 zł !!!
1666 (GZH / głowa jelenia)........... 8,00 zł w Kopickim nie znalazłem ???
1666 (TZH / monogram z liter HKPL)........... w Kopickim R8- cena amatorska, w PN 12 zł !!!
1667 (TLB / ślepowron)............. 100,00 zł w Kopickim R7, w PN 7 zł !!!
1667 (TLB / monogram z liter HKPL). 100,00 zł w Kopickim R7, w PN 7 zł !!!
1668 (TLB / monogram z liter HKPL). 100,00 zł w Kopickim R7, w PN 7 zł !!!

Ten katalog pochodzi z strony http://strony.wp.pl/wp/monety.polskie/