Zygmunt III
Waza (1587 - 1632)
Zygmunt III Waza, syn króla
szwedzkiego Jana i Katarzyny Jagielonki, córki Zygmunta I, wnuk Gustawa
Wazy, urodził się 20.VI.1566 roku w Grypsholm, w Szwecji. Królem
polskim został 19.VIII.1587 roku. Po śmierci ojca został królem
Szwecji (1592-99). Przeniusł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy. Na
sejmie w roku 1632 odstąpił Rzeczypospolitej prawo bicia monet, będące
dotychczas przywilejem królewskim. Zmarł w Warszawie 30.IV.1632 roku.
Panowanie Zygmunta III zapisało
się w historii mennictwa polskiego najbogatszą produkcją monet.
Czynnych było 16 mennic, w tym 7 koronnych. W mennicach koronnych były
bite denary, ternary (trzeciaki), szelągi, półtoraki, trojaki, szóstaki,
orty, półtalary, talary, talary medalowe, dukaty i portugały oraz jedna
z największych naświecie rozmiarami i wartością - moneta 100 dukatowa.
Oprócz wymienionych monet
koronnych podczas panowania Zygmunta III bite były monety miejskie: poznańskie
(denary i ternary), wschowskie (denary) i łobżenickie, monety litewskie
(dwudenary, szelągi, grosze, półtoraki, trojaki, dukaty i ich
wielokrotności), monety gdańskie (denary, ternary, grosze, trojaki,
orty, dukaty i donatywy), monety toruńskie (ćwierćtalary, półtalary,
talary i dukaty), monety elbląskie (tylko szeląg), monety ryskie (szelągi,
półtoraki, trojaki, dukaty i portugały) oraz monety lenne kurlandzkie.